حکومەتی ئیسرائیل رایدەگەیەنێت، گەڕی داهاتووی دانوستانەکانی لەگەڵ لوبنان، هەفتەی داهاتوو لە پایتەختی ئیتاڵیا بەڕێوەدەچێت، ئەمەش لە چوارچێوەی هەوڵەکان بۆ گەیشتن بە رێککەوتنی کۆتایی دوای راگرتنی شەڕ.

جەدعون ساعر، وەزیری دەرەوەی ئیسرائیل لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، کەمتر لە دوو هەفتە پێش ئێستا، ئیسرائیل و لوبنان و ئەمریکا گەیشتنە رێککەوتنێکی چوارچێوەیی مێژوویی، بڕیاریشە هەفتەی داهاتوو ئەم دانوستانانە لە رۆمای پایتەختی ئیتاڵیا بەردەوام بن.

ئەم پێشهاتانە دوای ئەوە دێن؛ کە مانگی رابردوو رێککەوتنێک لە نێوان تاران و واشنتۆن ئیمزاکرا بۆ کۆتاییهێنان بە شەڕ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، کە بەپێی ئەو رێککەوتنە لە 21ـی حوزەیرانی رابردووەوە ئاگربەست لە لوبنان دەستیپێکردووە، سەرەڕای ئەوەش، ئیسرائیل "ناوچەیەکی ئەمنی" بە قوڵایی 10 کیلۆمەتر لە سنوورەکانی لوبنان هێناوەتە ئاراوە و رێگری لە گەڕانەوەی دانیشتووانەکەی دەکات، هاوکاوت بەردەوامە لە وەشاندنی گورزی سەربازیی بە تایبەتی لە دەوروبەری شاری نەبتیە.

سەرەڕای کەمبوونەوەی ئاستی گرژییەکان، ئیسرائیل جاروبار هێرشدەکاتە سەر باشوری لوبنان بەبیانووی بەئامانجگرتنی ژێرخانی سەربازیی حیزبوڵا، لە بەرانبەریشدا هەردوولا یەکتر بە پێشێلکردنی ئاگربەست تۆمەتبار دەکەن، هاوکات هەر بەپێی راپۆرتێکی رێکخراوی نێودەوڵەتی کۆچ (IOM)، سەرەڕای پێشێلکارییەکان، رێککەوتنەکە بووەتە هۆی گەڕانەوەی زیاتر لە 600 هەزار ئاوارە بۆ ناوچەکانی خۆیان لە دوای ٢٢ـی حوزەیرانەوە.

جێی ئاماژەیە، دوای پێنج گەڕی دانوستان، لوبنان و ئیسرائیل لە 26ـی حوزەیراندا بە چاودێری ئەمریکا رێککەوتنێکی چوارچێوەییان ئیمزاکرد.

قوباد تاڵەبانی، لە دووەم رۆژی سەردانەکەیدا بۆ ئەلبانیا، چەند دامەزراوەیەکی گرنگی تەکنەلۆژی و ئابوریی ئەو وڵاتەی بەسەرکردەوە و لەگەڵ لێپرسراوانی باڵادا پرسی گواستنەوەی ئەزموونی ئەلبانیا لە بوارەکانی حکومەتی ئەلیکترۆنی، ژیریی دەستکرد و پەرەپێدانی تواناکانی تەکنەلۆژیای زانیاری بۆ هەرێمی کوردستان تاوتوێ کرد.

قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم لە دووەمین رۆژی سەردانەکەیدا بۆ ئەلبانیا هەردوو دەزگای نیشتمانیی کۆمەڵگای زانیاری و ئاژانسی ستارت ئەپی ئەو وڵاتەی بەسەرکردەوە و لەلایەن مارتن کاجۆ، بریکاری وەزیری ئابوری و داهێنان و ئیگلی تافا، بەڕێوەبەری گشتیی دەزگای نیشتمانیی کۆمەڵگای زانیاری و ئارجان یمێری، بەڕێوەبەری ئاژانسی ستارت ئەپ ئەلبانیاوە پێشوازی لێ کرا.

لە هەردوو کۆبوونەوەکەدا ئەمڕۆ بەڕێوەچوون باس لە رۆڵی ژیریی دەستکرد لە گەشەپێدانی ئابوری و باشترکردنی خزمەتگوزارییە گشتییەکان و کاراکردنی دامەزراوەکان کرا.

هەردوولا جەختیان کردەوە لەسەر پێویستیی هاوکاری و گواستنەوەی ئەزمون و شارەزایی لەنێوان هەرێمی کوردستان و کۆماری ئەلبانیا بە تایبەت لە بوارەکانی حکومەتی ئەلیکترۆنی و ژیریی دەستکرد و پاراستنی داتا و پەرەپێدانی تواناکان لە بواری تەکنەلۆژیای زانیاریدا.

لەم چوارچێوەیەدا حکومەتی ئەلبانیا ئامادەیی خۆی دەربڕی بۆ ناردنی پسپۆڕانی وڵاتەکەی بۆ هاوکاریکردنی حکومەتی هەرێم لە بەکارهێنانی ژیریی دەستکرد و بە ئەلیکترۆنیکردنی دامەزراوەکان.

بۆ یەکەمجار لە کوردستان، شارەوانی کەلار بە سیستمێکی زیرەک خزمەتی ژینگەی شارەکە دەکات.

سەرۆکایەتی شارەوانی کەلار لە هەنگاوێکی نوێ و پێشکەوتوودا، سەرۆکایەتیی سیستمێکی ئەلیکترۆنیی تایبەت بۆ کۆکردنەوە و بەدواداچوونی زبڵ و خاشاک ڕادەگەیەنێت.

شارەوانی کەلار رائگەیاند، هەر هاووڵاتییەکی لە هەر شوێنێکی شار ئەگەر زبڵ و خاشاکێکی بینی کە پێویست بە پاککردنەوە دەکات، دەتوانێت بە ئاسانترین شێوە لەڕێگەی ئەو سیستمەوە تۆماری بکات و ئاگادارمان بکاتەوە.

دلێر حسێن، لێپرسراوی بەشی پڕۆژەکان لە سەرۆکایەتیی شارەوانیی کەلار بە کوردساتی راگەیاند: بۆ چارەسەرکردنی گرفتی فڕێدانی خۆڵوخاشاک، شارەوانیی کەلار (QR Code)ێکی داناوە کە دەبێتە پردێکی راستەوخۆ لە نێوان هاووڵاتیان و شارەوانی، بۆ ئەوەی بتوانرێت لەڕێی سکانکردن و ناردنی وێنەوە لایەنی پەیوەندیداری لێ ئاگادار بکرێتەوە.

راشیگەیاند: "لە ئێستادا ئەو سیستمە دروستکراوە، بەڵام ویستمان کەموکوڕییەکانی چارەسەر بکەین و دوای تاقیکردنەوەی دەخرێتە بواری جێبەجێکردنەوە."

سەرۆکی سوریا و سەرۆکی فەرەنسا لە کۆبوونەوەی نێوانیاندا لە دیمەشق، تیشکیانخستەسەر هەڵگرتنی سزاکان، ئایندەی ئابوریی هاوبەش و دۆسیەی گەڕانەوەی ئاوارەکان.

ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سوریا رایگەیاند، وڵاتەکەی لە رێگەی پێگە جوگرافییەکەیەوە رۆڵە زیندووەکەی خۆی لە ناوچەکەدا وەرگرتووەتەوە.

ئاماژەی بەوەشکرد، دەیانەوێت فەرەنسا ببێتە هاوبەشی یەکەمیان لە بازاڕی رێڕەوە جیهانییەکاندا و وتی: "هەرکەسێک زوو وەبەرهێنان لە سوریادا بکات، زووش قازانج دەکات."

لای خۆشییەوە، ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنسا ئاشکرایکرد، وڵاتەکەی یەکەم لایەن بووە کە سزاکانی سەر سوریای هەڵگرتووە، هەروەها ئاماژەی بە بوونی چەندین پلانی دیکە کرد بۆ بەردەوامبوونی کارکردن لەگەڵ دیمەشقدا. ماکرۆن وتیشی: "راستە چەندین ئاڵەنگاری لەبەردەم سوریادا هەن، بەڵام هاوکات چەندین دەرفەتیش بۆ کۆمپانیاکانمان رەخساون."

سەبارەت بە دۆسیەی مرۆیی، سەرۆکی فەرەنسا جەختی لەوەکردەوە، کار دەکەن بۆ دابینکردنی تەواوی رەخساندنی بارودۆخ و مەرجەکان بۆ گەڕانەوەی ئاوارەکان بۆ سوریا.

ماکرۆن ئەوەشی خستەڕوو، هیچ شتێک ناتوانێت ئارەزووی سورییەکان بۆ ژیان لە ناوخۆی وڵاتێکدا کە خاوەن سەروەری و ئاسایشی تەواو بێت، لاواز بکات. هەروەها پاش روداوەکانی پێشتر، دووبارە جەختی کردەوە کە سەردانەکەی بۆ سوریا بەردەوام دەبێت.

بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان، پەیامێکی هاوخەمی ئاڕاستەی بنەماڵەی هەڤاڵ فەیسەڵ کەتۆ ئاغا  کردووە.

 دەقی پرسەنامەکە

بنەماڵەی سەربەرزی هەڤاڵ فەیسەڵ کەتۆ ئاغا 

بە داخ و خەمێکی زۆرەوە، هەواڵی کۆچی دوایی هەڤاڵی تێکۆشەر فەیسەڵ کەتۆ ئاغا، نوێنەری پێشووی سەرۆک مام جەلال لە بادینان و برای شەهیدی سەنگەر ئەسعەد کەتۆمان پێگەیشت. 

بۆ ئەم خەمە پرسە و سەرەخۆشی قووڵی خۆمان ئاڕاستەی کەسوکار و بنەماڵە سەربەرزەکەیان دەکەین کە نموونەیەکی باڵان لە خەبات و تێکۆشانی گەلەکەمان. 

بۆ ئەم ماتەمە هاوبەشی خەمتانین، لە خوای گەورە داواکارین گیانی کۆچکردوو بە بەهەشتی بەرین شادبکات، ئارامی و سەبووری بە هەموو لایەک ببەخشێت.

 

بافڵ جەلال تاڵەبانی

سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان