سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند كە چین و روسیا بەڵێنیان چەك و تەقەمەنی بە ئێران نەفرۆشن و هۆشداریشیدا لە ئەگەری هاوكاریكردنی سەربازیی ئێران.

دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا لە تۆڕی كۆمەڵایەتی تروس سۆشیاڵ بڵاویكردەوە، لە دوایین دیداریدا لە چین لەگەڵ شی جین پینگ  سەرۆكی چین بەڵێنی ئەوەی وەرگرتووە كە لە ژێر هیچ مەرجێكدا چین چەك نەفرۆشێت بە ئێران و كۆمپانیا چینییەكانیش بە هەمان شێوە خۆیان بە دوور بگرن لە فرۆشتنی چەك بە ئێران.

ترەمپ ئاماژەی بەوەش كرد كە ڤلادیمێر پوتن سەرۆكی ڕووسیاش هەمان بەڵێنی پێداوە كە چەك بە ئێران نەفرۆشێت.

سەرۆكی ئەمریكا لەوە جەختیكردەوە كە هەردوو وڵاتی روسیا و چین بەشداری لە پڕچەككردنی ئێراندا ناكەن، هۆشداریشیدا كە ئەگەر بە پێچەوانەوە رەفتار بكەن، ئەوا باجێكی قورس دەدەن و ئەوەش بە هیچ شێوەیەك لە بەرژەوەندییاندا نییە.

 وتیشی، ئەمریكا راستەوخۆ چەك بە ئۆكراین نافرۆشێت بەڵكو بە وڵاتانی ئەندامی ناتۆی دەفرۆشێت و ئەوانیش دەیدەنە ئۆكراین.

ترەمپ: ئەمریكا راستەوخۆ چەك بە ئۆكراین نافرۆشێت

دەم پارتی دیالۆگی نیشتمانی لەگەڵ پارتە سیاسییەكان دەستپێدەكات و جەخت لە جێبەجێكردنی یاسای چوارچێوەش دەكاتەوە.

ئایشەگوڵ دۆغان، وتەبێژی پارتیی یەكسانی و دیموكراتیی گەلان 'دەم پارتی' رایگەیاند، لە ناوەڕاستی ئەم هەفتەیەوە هاوسەرۆكانی گشتیی دەم پارتی، دەست بە دانوستان لەگەڵ سەركردەی پارتە سیاسییەكانی توركیا دەكەن بۆ تاوتوێكردنی ئاستی بەرەوپێشچوونی پڕۆسەی ئاشتی و شێوازی جێبەجێكردنی یاسای چوارچێوە و دروستكردنی كۆدەنگیی نیشتمانی بۆ مسۆگەركردنی ئاشتیی كۆمەڵایەتی.

سەبارەت بە ئەنجامی دیداری وەفدە پارتەكەیان لەگەڵ عەبدوڵا ئۆجەلان، وتەبێژی دەم پارتی دەنگۆی رادەستكردنی رەشنووسی یاسای چوارچێوەی بە ئۆجەلان رەتكردەوە و روونیكردەوە، بەپێی زانیارییە بڕواپێكراوەكان و سەرۆكی پەرلەمانی توركیا، تا ئێستا هیچ   رەشنوسی یاسای چوارچێوە ئامادەنەكراوە.

تۆم باراک، باڵیۆزی ئەمریکا لە تورکیا، لە هەژماری فەرمی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی 'ئێکس' راگەیەندراوێکی نووسینگەی راگەیاندنی سەرۆک وەزیرانی عیراقی دووبارە بڵاوکردەوە و ستایشی هەڵوێستی بەغدادی کرد.

باڵیۆزەکەی ئەمریکا لەسەر بەیاننامەکەی عیراق پەیامی هەیە و دەڵێت: عیراق راستییەکان دەخاتەڕوو.

ئەمەش دوای ئەوە دێت کە نووسینگەی راگەیاندنی سەرۆک وەزیرانی عیراق بەیاننامەیەکی بڵاوکردەوە و تێیدا سەرجەم ئەو زانیاری و بانگەشانەی رەتکردەوە کە لە راپۆرتێکی رۆژنامەی نیویۆرک تایمز لە رێکەوتی 23ی تەمموزی 2026دا هاتوون.

بەپێی زانیارییەکان، راپۆرتەکەی نیویۆرک تایمز باسی لە گواستنەوەی پێشنیارێکی ئەمریکی بۆ ئاگربەست لە رێگەی عیراقەوە بۆ تاران کردبوو، بەڵام حکومەتی عیراق جەختی لەوە کردەوە کە ئەو بانگەشانە بە تەواوی "بێ بنەمان".

عەباس عیراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران لە وەڵامی وەزیری دەرەوەی ئەمریکادا رایگەیاند، ئەگەر واشنتۆن رێککەوتنی دەوێت دەبێت باجێکی قورستر بدات.

عەباس عیراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران لە پەیامێکدا، وەڵامی لێدوانەکانی مارکۆ ڕوبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکای داوەتەوە،  کە وتبووی سیاسەتی سەرۆکی ئەمریکا سەر لە بەرانبەر چاو دایە و  رەخنەی توندی لە بەرپرسانی واشنتۆن گرتوە،  کە ئەو کەسانەی وابەستەی ئیسرائیلن لە حکومەتی ئەمریکادا چاویان لە ئاست راستییەکان داخستووە.

عیراقچی ئاماژەی بەوە کرد، ئەو لێپرسراوانە سەریان لە خاکدا شاردووەتەوە و وادیارە تەنیا دڵگرانی و خەمی سەرەکییان هەڵبژاردنەکانی ساڵی 2028ی ئەمریکایە.

ناوبراو جەختیکردەوە، کە بانگەشەکردن بۆ هەر جۆرە دەستدرێژییەکی نەفامانە تەنیا ئاڵۆزییەکان زیاتر دەکات.

وەزیری دەرەوەی ئێران لە کۆتایی پەیامەکەیدا هۆشدارییداوە و دەڵێت؛ ئەو دەستدرێژییانەی ئەو کەسانە بانگەشەی بۆ دەکەن و هانی دەدەن، تەنیا یەک ئەنجامی دەبێت؛ ئەگەر سەرۆکی ئەمریکا بەدوای رێککەوتندا دەگەڕێت، دەبێت باجێکی زۆر قورستر بدات.

میدیاکانی رۆژئاوای کوردستان بڵاویانکردوەتەوە، خەڵكی عەفرین لەپاش هەشت ساڵ ئاوارەبوون گەڕانەوە شوێنی خۆیان، بەڵام گوندەكانی عەفرین لە لایەن عەرەبەكان و گروپەچەكدارەكانی سوریاوە رۆخێنراون و ماڵ و موڵكی كوردەكان هەموو بە تاڵان براون.

خەڵكی عەفرین كە لە ساڵی 2018 ئاوارەكراوبوون و شوێنی خۆیان بەجێهێشتبوو دوایین كاروانی ئاوارەكان لە 16 ئەم مانگە هەرێمەكانی جەزیرە و كۆبانێەوە گەڕانەوە شوێنی خۆیان.

بەشێك لە خەڵكی عەفرین كە ماوەی هەشت ساڵ بوو ئاوارە ببون وێڕای ئەوەی گەڕاونەتەوە شوێنی خۆیان، بەڵام ناتوانن بگەڕێننەوە سەر موڵك و ماڵی خۆیان چونكە گوندەكانیان روخێنراون و ماڵەكانیان بەتاڵان براون.

بە گوێرەی وتەی دانشتوانی گوندی دوراقلیا-ی ناوچەی شەران لە عەفرین لە كاتی ئاوارەبوونیاندا هەشت ماڵی عەرەب لەو گوندەیاندا هەبوون و لە پاش ئاوارە بوونی كوردەكان، عەرەبەكان هەموو ماڵ و موڵكی كوردەكانیان بە تاڵان بردووە و ئاسنی ناو دیوار و سەربانی ماڵەكانیان درهێناوە و ماڵەكایان رۆخاندووە و موڵكی كوردەكانیان لە نێوان خۆیاندا بەشكردووە.