سەرۆک کۆماری دەڵێت، گفتوگۆ راستەوخۆکانیان لەگەڵ ئیسرائیلدا هەستیار و چارەنووسسازن، راگرتنی شەڕیش دەروازەیەکە بۆ بەردەوامبوونی دانوستانەکانیان

جۆزێف عۆن سەرۆک کۆماری لوبنان رایگەیاند، هەڵوێستی رەسمیی دەوڵەت جێگیرکردنی ئاگربەست و زامنکردنی کشانەوەی هێزەکانی ئیسرائیلە لە باشوری وڵاتەکەیان.

وتیشی، لەم سەعاتانەی دواییدا پلانەکان بەو ئاڕاستەیەن، سوپای لوبنان تا سەر سنورە نێودەوڵەتییەکانی باشور بڵاوەی پێبکرێت، هەموو جۆرە دەرکەوتەیەکی چەکداریش لەو ناوچانە کۆتایی پێ بهێنرێت.

دڵنیاییشی دایە دانیشتووانی باشوری لوبنان، دوای گەڕانەوەیان بۆ گوند و ماڵەکانیان، سوپا دەیانپارێزێت و هیچ هێزێکی چەکدار جگە لە سوپا و هێزە ئەمنییە رەسمییەکانی وڵات لە ناوچەکەدا نابینرێن.

ئاماژەی بەوەش کرد، ئێستا لوبنان لەبەردەم رەوشێکی نوێ و هەستیاردایە، نابێت بە هیچ شێوەیەک ئەم دەرفەتە مێژووییە لەدەست بدرێت.

وەزیری بەرگریی ئیسرائیل: داماڵینی چەک لە حزبوڵا چ بە رێگەی سەربازی بێت یان سیاسی، هێشتا ئامانجی سەرەکیی جەنگەکەیە و ئێمە پابەندین پێوەی و تائێستاش 1700 چەکداری ئەو گروپەمان لەناوبردووە

یسرائیل کاتز وەزیری بەرگریی ئیسرائیل رایگەیاند، سوپای ئیسرائیل بەردەوام دەبێت لە کۆنتڕۆڵکردنی تەواوی ئەو ناوچانەی کە پاکی کردوونەتەوە و دەستی بەسەردا گرتوون و داماڵینی چەکی حزبوڵاش، چ بە رێگەی سەربازی بێت یان سیاسی، هێشتا ئامانجی سەرەکیی جەنگەکەیە و پابەندن پێوەی.

وتیشی، مانۆڕە زەمینییەکەی ناو خاکی لوبنان و هێرشکردنە سەر حزبوڵا دەستکەوتی زۆری هەبووە و تائێستا توانیویانە 1700 چەکداری ئەو گروپە لەناوبەرن، بەڵام هێشتا پرۆسەکە بە تەواوی کۆتایی نەهاتووە.

ئەوەشی روونکردەوە، سوپاکەیان لە لوبنان لە ناو جەرگەی جەنگدان لە دژی حزبوڵا، تەنها ئێستا شەڕەکە بۆ ماوەی 10 رۆژ راگیراوە و ئاگربەست کراوە.

وەزیری بەرگریی فەرەنسا رایگەیاند، وڵاتانی فەرەنسا، بەلجیکا و هۆڵەندا خاوەنی هێز و توانایەکی باڵای مینڕێژکردن و پاککردنەوەی دەریاکانن، کە دەتوانرێت بەکاربهێنرێت بۆ مسۆگەرکردنی تێپەڕبوونی کەشتییە بازرگانییەکان لە گەروی هورمز

کاترین ڤۆترین، وەزیری بەرگریی فەرەنسا لە لێدوانێکی نوێدا بە ئاژانسی رۆیتەرزی راگەیاندووە، پلانەکەی ئەوان تەنها لایەنێکی بەرگریی هەیە و بە هیچ شێوەیەک هێرشبەرانە نییە، ئامانج لێی تەنها پاراستنی سەلامەتی رێڕەوە ئاوییە نێودەوڵەتییەکانە.

بابەتەکە لە کۆبوونەوەی ئەمڕۆی ئەنجومەنی بەرگریی و ئاسایشیی فەرەنسا بە سەرۆکایەتی ئیمانوێل ماکرۆن تاوتوێ دەکرێت، ئەوەش لە کاتێکدایە کە هەوڵە نێودەوڵەتییەکان بۆ گەڕاندنەوەی سەقامگیری بۆ ناوچەکە چڕبوونەتەوە.

گەروی هورمز کە یەکێکە لە گرنگترین ڕێڕەوە ئاوییەکانی جیهان، لە کاتی گرژییە سەربازییەکاندا، ئێران چەندین جار هەڕەشەی داخستنی گەروەکەی کردووە و لە ئێستاشدا ئەو وڵاتە "مینی دەریایی لە گەروەکە چاندووە و وەک هەڕەشەیەکی کرداریی بەکاریدەهێنێت".

سەرۆكی فەرەنسا و سەرۆك وەزیرانی بەریتانیا رێكخستنی لوتكەیەك تاوتوێ دەكەن بە مەبەستی كردنەوەی گەروی هورمز

بڕیارە ئەمڕۆ ئیمانوێل ماكرۆن سەرۆكی فەرەنسا و كیەر ستارمەر سەرۆك وەزیرانی بەریتانیا كۆببنەوە بۆ رێكخستنی لوتكەیەكی تایبەت بە وڵاتانی بەشدارنەبووی شەڕی دژی ئێران، بۆئەوەی پلانێكی گونجاو دابنێن بەمەبەستی دانانی چەند رێكارێكی سەلامەت بۆ كردنەوەی گەرووی هورمز و هاتوچۆی كەشتییەكان.

ماكرۆن ئاماژەی بەوەكردووە، ئەركی دابینكردنی ئاسایش بۆ گەروی هورمز تەنها بەرگریكارانە دەبێت و لەكاتی گونجاودا لەو گەروە جێبەجێ دەكرێت.

رۆلاند لێسكیور وەزیری دارایی فەرەنساش رایگەیاندووە، وڵاتانی گروپی حەوت ئامادەن بۆ روبەڕوبوونەوەی لێكەوتە ئابورییەكانی شەڕی دژی ئێران، بەڵام هەرگیز بە پێدانی باج بە تاران رازی نابن بۆ تێپەڕین بە گەروی هەرمزدا.

لەدوای راگەیاندنی ئاگربەستی نێوان ئەمریكا و ئێرانیش، دۆناڵد ترەمپ سەرۆكی ئەمریكا داوای لە وڵاتانی ئەوروپا كرد پلانێك بۆ كردنەوەی گەروی هورمز دابنێن.

سەرۆكی ئەمریكا ئاگربەستێكی 10 رۆژی لەنێوان ئیسرائیل و لوبنان راگەیاند و دەشڵێت: رۆژانێكی مێژوویی دەبێت بۆ لوبنان.

دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ئەمریكا رایگەیاند، گفتوگۆی لەگەڵ سەرۆك وەزیرانی لوبنان و ئیسرائیل كردووە و لە بەرەبەیانی ئەمڕۆ هەینییەوە بۆماوەی 10 رۆژ ئاگربەست لەنێوان ئەو دوو وڵاتە رادەگەیەنرێت.

راشیگەیاند، بانگهێشتی سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل و لوبنان دەكات بۆ دەستپێكردنی یەكەم دانوستانی راستەوخۆ لە واشنتۆن.

ترەمپ ئاگربەستەكە بە رۆژانێكی مێژوویی بۆ لوبنان ناودەبات و خوازیاریشە، حزبوڵا لەماوەی ئاگربەستدا بەشێوەیەكی دروست مامەڵە بكات.

هاوكات، بنیامین ناتانیاهۆ سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل رایگەیاند، داواكاری حزبوڵا بۆ كشانەوەیان لە خاكی لوبنان رەتدەكەنەوە و ئەو پشتێنە ئەمنیەی بە درێژایی 10 كیلۆمەتر لەناو خاكی لوبناندا دایانناوە وەك خۆی دەمێنێتەوە.

دەشڵێت، بانگهێشتنامەكەی سەرۆكی ئەمریكا هەلێكی مێژوویی لەبەردەم لوبنان دەڕەخسێنێت و رێگە خۆشدەكات بۆ رێككەوتن لەسەر ئاشتییەكی درێژخایەن، بە رەچاوكردنی داواكارییەكانی ئیسرائیل و چەكداماڵینی حزبوڵا.