ئاژانسی تەسنیم بڵاویکردوەتەوە، بەهۆی هێرشەکانی  بەرەبەیانی ئەمریکاوە بۆسەر باشوری ئێران هەشت سەربازی هێزی ئاسمانی و دەریایی ئێران لە بەندەر عەباس و بوشەهر کوژراون.

ئاژانسەکە لە زاری لێپرسراوانی سەربازی وڵاتەکەیەوە ئاماژەی بەوەکردوە، سەربازەکانی ئێران لە کاتی بەرگریی کردن و بەهۆی تەقینەوەی موشەکەکانی دوژمنەوە کوژراون.

سوپای ئێران جەختدەکاتەوە، لە خۆڕاگریی لە بەرانبەر دوژمنان و ئاماژەی بەوەکردوە، خوێنی سەربازەکانیان بە فیڕۆناچێت.

جێ باسە، بەرەبەیانی ئەمڕۆ ئەمریکا بە بیانوی هێرشکردنە سەر کەشتییەکان لە گەروی هورمزدا هێرشێکی چڕی کردە سەر باشوری ئێران و دۆناڵد ترەمپیش رایگەیاند، رەنگە جارێکیتر هێرشبکەنەوە سەر ئێرا نو گەمارۆی دەریاییان بەسەردا بسەپێنن.

سوتەمەنییە شلەکە، کە سەرچاوەی یەکەمی وزەیە لە جیهاندا نرخەکەی بەردەوام لە گۆڕاندایە و بەراورد بە دوێنێش هەریەکە لە نەوتی خاوى برێنت و تەکساسی ئەمەریکیش بەرزبونەوەیان تۆمار کرد و بەرمیلێک نەوتی برێنت بە 80دۆلارەوە مامەڵەی پێوەدەکرێت.

ئەمڕۆ چوارشەممە، دوای ئەوەی دۆناڵد ترەمپ رایگەیاند، رەنگە هێرشبکەنەوە سەر ئێران، نرخی نەوت بەڕێژەی زیاتر لە 6% بەرزبووەوە و گەیشتە بەرزترین ئاستی لە ماوەی دوو هەفتەی رابردوودا.
لە ئێستادا بەرمیلێک نەوتی خاوی برێنت لە بازاڕەكانی جیهان بە 80 دۆلار مامەڵەی پێوە دەکرێت.

هاوكات جیا لە نەوتی برێنت، نرخی بەرمیلێک نەوتی رۆژئاوای تێكساسیش  بە  75دۆلار و 78 سەنت لە بازاڕەکاندا مامەڵەی پێوە دەکرێت.

دۆناڵد ترەمپ رایگەیاند، سەرکردەکانی هاوپەیمانی ناتۆ جەختیان لەسەر پێویستی زیادکردنی خەرجییە بەرگرییەکانیان کردووەتەوە، سەبارەت بە ئێرانیش دەڵێت؛ خراپ هەڵسوکەوت دەکەن و رەنگە هێڕشیان بکەینەوە سەر.

سەرۆکی ئەمریکا رەخنەی توندی لە رەفتارەکانی ئێران گرت و رایگەیاند، ئێرانییەکان بۆ ماوەی 47 ساڵە بە شێوەیەکی زۆر خراپ رەفتار دەکەن.

ئاماژەی بەوە کرد، دوای ئەوەی کەشتییەکانیان لە گەروی هورمز کردووەتە ئامانج، هێزەکانی ئەمریکا بۆردومانیان کردوون.

ترەمپ باسی لەوەش کرد، ئەو بە هیچ شێوەیەک لە رەفتارەکانی ئێران رازی نییە و رونی کردەوە کە بابەتەکە پەیوەندی بە گۆڕینی رژێمەوە نییە، بەڵکو تەنها نایانەوێت تاران ببێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی.

دۆناڵد ترەمپ وتیشی، لەگەڵ ڤۆلۆدیمیر زێلینسکی سەرۆکی ئۆکرانیا، تاوتوێی ئەو هاوکارییانە دەکەن کە دەتوانن پێشکەشی وڵاتەکەی بکەن.

سەرۆکی ئەمریکا جەختیکردەوە، پێویستە جەنگی ئۆکراین کۆتایی بێت و هەردوولای شەڕەکەش دەیانەوێت بگەنە رێککەوتن.

 

ئەندامێكی كۆنسەی بەڕێوەبەریی كەجەكە جەختدەكاتەوە پێویستە ناسنامە و مافەكانی گەلی كورد لە چوارچێوەی دەستوور و یاساكانی توركیا بە رەسمی بناسرێن و جێگیر بكرێن.

مستەفا قەرەسوو، ئەندامی كۆنسەی بەڕێوەبەریی كۆما جڤاكێن كوردستان-كەجەكە رایگەیاند، سەرەڕای ئەوەی لە توركیادا لێرە و لەوێ ناوی كورد بەكاردەهێنرێت، بەڵام لە رووی دەستووریی و سیاسی و یاساییەوە هێشتا هیچ بوونێكی نییە، بۆیە پێویستە لە زووترین كاتدا ناسنامە و زمان و كلتوور و مافەكانی گەلی كورد بخرێنە ناو چوارچێوە یاساییەكانەوە و بە رەسمی باسبكرێن و دانیان پێدا بنرێت.

قەرەسوو ئاماژەی بەوەشكرد، دەركردنی یاسایەكی بنەڕەتی و چارەسەریی، زەمینە بۆ تێڕوانینی گشتی بەرانبەر دۆزی كورد خۆش دەكات، تەنانەت ئەگەر نەشتوانرێت هەموو كێشەكان لە یەك كاتدا چارەسەر بكرێن.

ئەو ئەندامەی كۆنسەی بەڕێوەبەریی كەجەكە داواشی كرد، كێشەی كورد تەنها لە گۆشەنیگای چەكداناندا كورت نەكرێتەوە، بەڵكو ژینگەیەكی ئازاد بۆ كاری سیاسیی دیموكراتی فەراهەم بكرێت كە تێیدا كۆمەڵگەیەكی رێكخراو و خاوەن ئیرادە گەشە بكات.

 

ئامادەكردنی لیستی مووچەی مانگی حەوت دەستپێدەكات و كێشەی داهاتی نانەوتیش هێشتا بە هەڵواسراوی ماوەتەوە
لە كاتێكدا هێشتا مووچەی مانگی شەشی فەرمانبەرانی هەرێمی كوردستان دابەش نەكراوە، وەزارەتی دارایی و ئابووری هەرێم سیستەمی پەیڕۆڵی بۆ ئامادەكردنی لیستی مووچەی مانگی حەوت (تەممووز) كارا كردووە.

بەپێی زانیارییەكانی پەیامنێری كوردسات نیوز، وەزارەتی دارایی مۆڵەتی هەفتەیەك بۆ 10 رۆژی بەخشیوەتە سەرجەم وەزارەت و فەرمانگەكان بۆ ئەوەی لیستەكانیان بەپێی سیستەمەكە ئامادە بكەن و رەوانی بكەن.

سەبارەت بە شایستە داراییەكانی هەرێم و ناردنی پارە لە بەغدادەوە، سەرچاوەیەكی بەرپرس لە وەزارەتی دارایی و ئابووری هەرێم چەند زانیارییەكی گرنگی بۆ بڕیار محەمەد پەیامنێری كوردسات نیوز ئاشكرا كردووە، رایگەیاندووە، هەرێمی كوردستان بڕی زیاتر لە 60ملیار دیناری وەك داهاتی نانەوتی ئامادە كردووە تا ڕەوانەی بەغدادی بكات.

بەڵام تا ئێستا وەزارەتی دارایی حكومەتی فیدراڵ رەزامەندی پێشان نەداوە لەسەر كەمكردنەوەی ئەو 120ملیار دینارەی كە مانگانە وەك داهاتی نانەوتی لە پشكی هەرێم دەبڕدرێت.

ئەو سەرچاوەیە راشیگەیاندووە، ئەگەر بەغداد بۆ ئەم مانگەش هاوشێوەی مانگی رابردوو بڕی 120ملیار دینار لە مووچەی هەرێم ببڕێت، ئەوا كورتهێنانێكی دارایی زۆر گەورە دروست دەبێت، ئەمەش ڕاستەوخۆ كێشە و ئاستەنگی جدی بۆ پڕۆسەی دابەشكردنی مووچەی مانگی شەشی مووچەخۆران دروست دەكات.