بۆ تاوتوێكردنی پرسی موچە و داهاتی نانەوتی هەرێم و سستمی ئەسیكۆدا، ئەمرۆ وەفدێكی باڵای حكومەتی هەرێمی كوردستان سەردانی بەغداد دەكات.

پەیامنێری كوردسات نیوز رایگەیاند، بریارە سەعات 7ـی ئێوارەی ئەمرۆ وەفدێكی باڵای حكومەتی هەرێم بە سەرۆكایەتی ئاوات شێخ جەناب وەزیری دارایی و ئامانج رەحیم سكرێتری ئەنجومەنی وەزیران و ئومێد سەباح سەرۆكی دیوانی ئەنجومەنی وەزیران سەردانی بەغداد بكەن.

وتیشی، وەفدەكە لەگەڵ لێپرسراوانی بەغداد دوو پرسی سەرەكی باس دەكەن، یەكێكیان پەیوەستە بە پرسی داهاتی نانەوتی هەرێم كە تیایدا وەفدەكە بە لێپرسراوانی بەغداد دەڵێن هەرێم ئەم مانگە و چەند مانگی داهاتووش ناتوانێت 120 ملیار دیناری داهاتی نانەوتی بداتە بەغداد و تەنها دەتوانێت نزیكەی 60 ملیار دینار رادەست بكات.

پرسی دوەمیش، سستمی ئەسیكۆدایە، لەمەشدا وەفدەكەی هەرێم دەیانەوێت لەگەڵ بەغداد خاڵە ناكۆكەكان لەبارەی ئەو سستمەوە تاوتوێ بكەن.

بەپێی زانیارییەكان، هۆكاری سەردانەكەی وەفدەكەی هەرێم لەم كاتەدا بەهۆی ئەوەیە كە بریارە لەم هەفتەیەدا بەغداد موچەی فەرمانبەرانی هەرێم خەرج بكات، ئەگەر هەرێم داهاتی نانەوتی نەنێرێت، ئەوا بەغداد هاوشێوەی مانگی رابردوو بڕی 120 ملیار دینار لە بری داهاتی نانەوتی لە موچەی فەرمانبەران دەبڕێت.

عەباس عراقچی، وەزیری دەرەوەی کۆماری ئیسلامی ئێران، لە میانی سەردانەکەیدا بۆ بەغدادی پایتەخت، چەند لێدوانێکی گرنگی سەبارەت بە پەیوەندییە ستراتیژییەکانی نێوان تاران و بەغداد دوای کۆتایهاتنی جەنگ رایگەیاند، و ئاشکرای کرد کە سەردانەکەی لە ژێر بارودۆخێکی یەکجار تایبەتدا دێت.

وەزیری دەرەوەی ئێران ئاماژەی بەوە کرد کە ئەم سەردانە، یەکەم گەشتی دەرەوەی ئەوە دوای کۆتایهاتنی جەنگ، و ئامانجی یەکەمی پێشکەشکردنی سوپاس و پێزانینی باڵای تارانە بۆ حکومەت و گەلی عیراق لەبەرانبەر هەڵوێستەکان پێشووتردا.

جەختیشی کردەوە کە وڵاتەکەی پێداگرە لەسەر بەردەوامبوونی هاوکارییەکان لەگەڵ حکومەتی نوێی عیراق لە سەرجەم کایە و کەرتە جیاوازەکاندا.

عراقچی رایگەیاند کە لەگەڵ فوئاد حوسێنی هاوتای عیراقی، گفتوگۆیەکی باشی سەبارەت بە پەیوەندییە ستراتیژییەکان ئەنجامداوە و هاوتایەکەی لە تەواوی وردەکارییەکانی یاداشتی لێکتێگەیشتنی نێوان ئێران و ئەمریکا ئاگادار کردووەتەوە. سەبارەت بە رەوشی ناوچەکەش وتی: دوای لادانی بەربەستەکان، بارودۆخی گەروی هورمز دەگەڕێتەوە بۆ دۆخی ئاسایی خۆی.

لە تەوەرێکی تری تایبەت و گرنگدا، وەزیری دەرەوەی ئێران پەردەی لەسەر رێکار و رێکخستنە هاتووەکان لادا و رایگەیاند هەماهەنگی دەکەین بۆ داڕشتنی میکانیزمی بەڕێوەچوونی رێوڕەسمی بەخاکسپاردن و شێواندنی تەرمی عەلی خامنەیی لە مەزارگە پیرۆزەکانی عیراقدا.

فوئاد حوسێن، وەزیری دەرەوەی عیراق، چەند لێدوانێکی گرنگی سەبارەت بە رۆڵی دیپلۆماسی عیراق و کێشمەکێشەکانی نێوان ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا و ئێران ڕایگەیاند، و ئاماژەی بە کاریگەرییە قورسەکانی ئەم گرژییانە لەسەر دۆخی ناوخۆیی و ئابوری عیراق کرد.

وەزیری دەرەوەی عیراق رایگەیاند کە سەرەڕای ئیمزاکردنی یاداشتی لێکتێگەیشتن لە نێوان ئێران و ئەمریکادا، بەڵام جەنگ و گرژییەکان لە ناوچەی گەروی هورمز هێشتا بەردەوامن.

ئاماژەی بەوەش کرد کە بەداخەوە سەرەڕای هەموو هەوڵەکان، جەنگ لە نێوان ئەمریکا و ئێراندا سەریهەڵدا، و بەهۆی ئەم جەنگەشەوە عیراق روبەڕووی چەندین هێرش بووەتەوە.

فوئاد حوسێن باسی لە لێکەوتە ئابوورییەکان کرد و وتی: داخستنی گەروی هورمز بووەتە هۆکارێک بۆ راگرتنی هەناردەکردنی نەوتی عیراق، و ئەمەش کاریگەرییەکی زۆر گەورە و خراپی لەسەر ئابووری و رەوشی دارایی وڵات جێهێشتووە.

وزەری دەرەوە جەختی لەوە کردەوە کە عیراق خاوەنی پەیوەندییەکی نایابە لەگەڵ هەردوو لایەنی ئەمریکی و ئێرانی، و لە کاتی جەنگەکەشدا عیراق رۆڵی گرنگی لە نێوەندگیری نێوان واشنتۆن و تاراندا گێڕاوە. هۆشداریشیدا کە عیراق هیچ کاتێک لەگەڵ فراوانکردنی بازنەی جەنگەکەدا نەبووە و هەمیشە داوای لە وڵاتان کردووە بگەڕێنەوە سەر مێزی دانوستانەکان.

هەروەها سوپاسی هاوتا ئێرانییەکەی کرد کە بە شێوەیەکی بەردەوام حکومەتی عیراقی لە پێشهاتەکانی جەنگ و پرۆسەی دانوستانەکان ئاگادار کردووەتەوە.

فوئاد حوسێن هیوای خواست کە رێککەوتنی نێوان ئەمریکا و ئێران وەک خۆی جێبەجێبکرێت، و رایگەیاند: عیراق هەمیشە جەنگ رەت دەکاتەوە و پشتیوانی لە چارەسەرکردنی کێشەکان لە رێگەی دانوستانەوە دەکات.

لە کۆتاییدا ئامادەیی تەواوی عیراقی دەربڕی بۆ ئەوەی ببێتە ناوەندێک بۆ کۆکردنەوەی لایەنەکان و میوانداریکردنی کۆبوونەوەی نێوان ئێران و وڵاتانی کەنداو بە مەبەستی کۆتایهێنان بە جەنگ و چەسپاندنی ئارامی لە ناوچەکەدا.

ئیسماعیل بەقائی، وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند کە یاوەری وەزیری دەرەوەی وڵاتەکەی دەکات لە سەردانە رەسمییەکەیدا بۆ بەغدادی پایتەخت، بە مەبەستی ئەنجامدانی چەندین کۆبوونەوەی باڵا لەگەڵ سەرکردە و بەرپرسانی عیراق.

بەقائی لە هەژماری رەسمی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی "ئیکس" بڵاویکردەوە: هاوڕێ لەگەڵ جەنابی وەزیری کاروباری دەرەوە گەیشتینە بەغداد. زنجیرە کۆبوونەوەیەک لەگەڵ برایانی عیراقی ئەنجام دەدەین، کە هەر یەکە لە سەرۆک کۆمار، سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران و وەزیری کاروباری دەرەوە دەگرێتەوە.

وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران لە کۆتایی پەیامەکەیدا جەختی لەسەر قوڵایی پەیوەندییەکانی نێوان هەردوو وڵات کردەوە و رایگەیاند: پەرەپێدانی پەیوەندییەکان لەگەڵ عیراق، کە بەستراوینەتەوە پێیەوە بە چەندین پەیوەندی قووڵی کولتووری و شارستانی، هەمیشە لە پێشەنگی کارە لەپێشینەکانی تاراندا دەمێنێتەوە.

لەسەروبەندی هەڵمەتەکانی روبەڕووبوونەوەی گەندەڵیدا لە عیراق، سەرچاوەیەکی باڵا ئەمڕۆ یەکشەممە رایگەیاند کە چەندین تۆمەتباری تێوەگلاو لە دۆسیەکانی گەندەڵیدا دەستگیرکراون، ئەمەش دوای ئەو دانپێدانانە وردانەی کە عەدنان جومەیلی، بریکاری وەزارەتی نەوت، لە کاتی لێکۆڵینەوەکاندا دانی پێدانابوون.

ئاژانسی هەواڵی عیراقی بڵاویکردوەتەوە، پرۆسەی دەستگیرکردنەکان تەنیا لێپرسراوانی ئیداری نەگرتووەتەوە، بەڵکو چەند ئەندامێکی ئەنجومەنی نوێنەرانیشی گرتووەتەوە ،کە پێشتر پارێزبەندییان لێ سەندرابووەوە و ناوەکانیان لە دانپێدانانەکاندا هاتوە.

ئاژانسی هەواڵی عیراقی جەختی لەسەر پێداگریی عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیران کردەوە لەسەر ئەوەی کە بە هیچ شێوەیەک سڵ ناکاتەوە لە دەستگیرکردنی گەندەڵکاران و ئەو کەسانەی دەست بەسەر سامانی گشتیدا دەگرن.

ئەمە لە کاتێکدایە، لە درەنگای شەوی رابردوەوە و تا بەرەبەیانی ئەمڕۆ، ئۆپراسیۆنێکی ئەمنی چڕ بۆ دەستگیرکردنی لێپرسراوان وکەسایەتییە دەستڕۆشتوەکانی بەغداد دەستیپێکردوە، بە تۆمەتی گەندەڵی، میدیاکانی عیراق دەڵێن؛ ئۆپراسیۆنەکە بە فەرمانی رەسمی سەرۆک وەزیرانی عیراقە.