عەلی زەیدی، سەرۆک وەزیرانی عیراق، لە کۆبونەوەیەکی بەپەلەی ئەمنیدا، بڕیاری دا سەرجەم تێوەگلاوانی دۆسیەی بەقاچاخبردنی نەوت لە ناوچەی  لە پارێزگای بابل رەوانەی دادگا بکرێن.

ئەمڕۆ شەممە سەرۆک وەزیرانی عیراق دوای کۆبونەوەی لەگەڵ ئەو لیژنەیەی لێکۆڵینەیان لە بونی پاڵاوگەی نائاسایی و یاریکردن بە نەوت کردبوو لە ناوچەی "جورف نەسر"،  نۆ لێپرسراوی باڵای ئەمنی و کارگێڕیی پارێزگای بابلی لە پۆستەکانیان دورخستەوە.

بڕیارەکە دوای پێشکەشکردنی راپۆرتی لیژنەی لێکۆڵینەوە هات، کە راستیی زانیارییەکانی دەزگای هەواڵگریی فیدراڵیی لەبارەی بونی پاڵاوگەی نایاسایی و یاریکردن بە نەوت لەو ناوچەیە پشتڕاست کردەوە.

 لەسەر ئەو بنەمایە، فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکان بڕیاری دا بە لەکارلادانی هەریەک لە؛ فەرماندەی پۆلیسی بابل، بەڕێوەبەری پۆلیسی باکوری بابل، بەڕێوەبەرانی هەواڵگری و دژەتیرۆر، ئاسایشی نیشتمانی، هەواڵگری و ئاسایشی بەرگری، موخابەراتی بابل، فەرماندەی حەشدی شەعبی لە بابل، ئامر لیوای شەشەمی پۆلیسی وزە و بەڕێوەبەری کۆمپانیای هێڵی بۆرییە نەوتییەکان.

هاوکات زەیدی فەرماندە سەربازی و ئەمنییەکانی سەرجەم پارێزگاکانی بە بەرپرسیاری یەکەم دانا لە هەر حاڵەتێکی بەقاچاخبردنی نەوت لە سنورەکانیاندا و جەختی کردەوە، کە حکومەت بە توندی روبەڕووی بەهەدەردانی سامانی گشتی دەبێتەوە و "لە زاخۆوە تا بەسرە" هیچ بستە خاکێک نامێنێت قاچاخچێتیی تێدا بکرێت.

ناتانیاهۆ داوای پێکهێنانی حکومەتی یەکگرتویی نیشتمانی دەکات بۆ کۆتاییهێنان بە هەڕەشەی ئێران و دەڵێت پێویستە بە یەک جار و بۆ هەمیشە کۆتایی بەو مەترسییەی تاران بهێنن.

بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرئیل لە پەیامێکی ڤیدیۆیدا رایگەیاند، پێویستە ئەو هەڕەشە راستەقینەی ئێران  لەسەر ئیسرائیل بەیەکجار و بۆ هەمیشە کۆتایی پێبهێنن.

ناتانیاهۆ ئاماژەی بەوەکردوە، جارێکتر تاران هەوڵ بۆ زیندوکردنەوەی بەرنامە ئەتۆمییەکەی دەدات و ئەگەر ئەم دەسەڵاتە دەستی بە چەکی ئەتۆمی بگات، لە بەکارهێنانیشی دژی ئیسرائیل درێغی ناکات.

لە پەیامەکەیدا، ناتانیاهۆ باس لەوەشدەکات دەبێت ئیسرائیل هاوشێوەی ئۆپەراسیۆنەکانی رابردوو، بەردەوام بێت لە رێگریکردن لە دەستڕاگەیشتنی ئێران بە چەکی ئەتۆمی.

ناوبارو دوپاتیدەکاتەوە، حکومەتێک بە زۆرینەیەکی لاوازەوە یان پشتبەستوو بەوانەی کە ئەو بە "پاڵپشتیکارانی تیرۆر" ناوی بردن، ناتوانێت بەسەر ئەم ئاڵنگارییەدا زاڵ ببێت.

لە کۆتایی پەیامەکەیدا، ناتانیاهۆ داوای لە گادی ئایزنکۆتی راسپردراو بۆ پێکهێنانی حکومەت کردوە،  بەبێ هیچ مەرجێکی پێشوەختە بچێتە ناو گفتوگۆکانەوە و ناکۆکییەکان وەلابنێت، تا پێکەوە حکومەت پێکبهێنن لەپێناو گەیشتن بە رێککەوتنێک کە ئاسایش و داهاتووی ئیسرائیل بپارێزێت.

لە چوارچێوەی هەوڵەکان بۆ دابینکردنی سوتەمەنی و وەرگرتنی بەشەنەوتی ماڵان لە بەغداد، پارێزگاری سلێمانی سبەینێ بە نوسراوێکی رەسمی داوای 20 ملیۆن لیتر نەوتی سپی بۆ پارێزگاکانی سلێمانی و هەڵەبجە دەکات، هاوکات هەولێریش چاوەڕێی رەزامەندیی بەغدادە بۆ گواستنەوەی نەوت لە بێجییەوە.

محەمەد حەسیب، بەڕێوەبەری نەوت و کانزاکانی سلێمانی لە لێدوانێکی تایبەتدا بۆ کوردسات نیوز رایگەیاند، سبەینێ پارێزگاری سلێمانی بە مەبەستی وەرگرتنی بەشەپشکی نەوتی هەردوو پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە، نوسراوێکی رەسمی ئاڕاستەی وەزارەتی نەوتی عیراق دەکات.

بەڕێوەبەری نەوت و کانزاکان ئاماژەی بەوەش کرد، لە نوسراوەکەدا داوای بڕی 20 ملیۆن لیتر نەوت کراوە.

سەبارەت بە کاتی گەیشتنیشی وتی، پێشبینی دەکرێت هەر لەم هەفتەیەدا نەوتەکە بگاتە سلێمانی لە نزیکترین کاتدا دەست بە دابەشکردنی بکرێت بەسەر هاووڵاتیاندا.

سەبارەت بە پشکی هەولێر، هێمن قادر جێگری پارێزگاری هەولێر بە کوردسات نیوزی راگەیاند، بەڕێوەبەرایەتیی نەوت و کانزاکانی هەولێر گرێبەستی لەگەڵ کۆمپانیایەک ئەنجامداوە بە مەبەستی گواستنەوەی نەوتی سپی لە پاڵاوگەی بێجییەوە بۆ هەولێر.

ناوبراو جەختی کردەوە کە لە ئێستادا چاوەڕوانی بڕیار و رەزامەندیی کۆتایی حکومەتی عیراقن، هەر کاتێک رەزامەندییەکە درا، راستەوخۆ نەوتەکە دەگات و دەست بە دابەشکردنی دەکرێت.

ئەم هەوڵانە لە کاتێکدایە کە بەهۆی هاتنی وەرزی سەرما و کەمیی کارەبای نیشتمانییەوە، خواست لەسەر سوتەمەنی زیادیکردوە، بەڵام لە بازاڕەکاندا نرخی یەک بەرمیل نەوتی سپی 350 هەزار دیناری تێپەڕاندوە، ئەمەش بارگرانییەکی دارایی زۆری لەسەر شانی هاووڵاتیان دروستکردووە.

دیمیتری پیسکۆڤ، وتەبێژی کۆشکی سەرۆکایەتیی روسیا رێککەوتنێکی رەسمی بۆ ئەنجامدانی کۆبونەوەیەکی لوتکەی سێقۆڵی لە نێوان ڤلادیمێر پوتین سەرۆکی روسیا، شی جین پینگ سەرۆکی چین و دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا راگەیاند.

دیمیتری پیسکۆڤ ئاماژەی بەوەکردوە،  بڕیارە ئەم کۆبوونەوە گرنگە لە رۆژی 19ـی تشرینی دووەمدا لە شاری شینژنی چین و لە پەراوێزی لوتکەی کۆڕبەندی هاریکاریی ئابوریی ئاسیا و زەریای هێمن (ئاپێک) بەڕێوەبچێت، کە کارەکانی لە 18 و 19ـی هەمان مانگدا ئەنجام دەدرێن.

پیسکۆڤ هیچ وردەکارییەکی زیاتری سەبارەت بە کارنامەی کۆبوونەوەکە و ئەو دۆسیانەی کە هەرسێ سەرۆکەکە تاوتوێی دەکەن ئاشکرا نەکردووە، بەڵام پێشتر بیرۆکەی ئەنجامدانی دیدارێکی لەم شێوەیەی بە "زۆر گرنگ" وەسف کردبوو.

ئەم لوتکە سێقۆڵییە لە کاتێکدایە کە واشنتن پێشبینی دەکات ترەمپ لە میانی کۆبونەوەکەدا جەخت لەسەر پرسی سنوردارکردنی بڵاوبونەوەی چەکی ئەتۆمی لە جیهاندا بکاتەوە.

دۆناڵد ترەمپ نیازی هێرشی نوێی نییە بۆ سەر ئێران و وڵاتانی ناوچەکەش داوا دەکەن کۆتایی بە هێرشەکانی سەر ئێران بهێندرێت.

ئاژانسی رۆیتەرز لە راپۆرێکیدا بڵاویکردوەتەوە، دۆناڵد ترەمپی سەرۆکی ئەمریکا لە کۆبوونەوەکانی ئەم دواییەیدا لەگەڵ راوێژکارە باڵاکانی ئاسایشی نەتەوەیی رایگەیاندووە  ئەگەر ئێران و حوسییەکانی یەمەن هیچ هەنگاوێکی نوێ دژی ئەمریکا نەنێن، ئەگەری هەیە خۆی لە ئەنجامدانی هێرشی سەربازیی نوێ بۆ سەر ئێران بەدوور بگرێت.

رۆیتەرز ئاماژەی بەوەکردوە، دۆناڵد ترەمپ نیازی دوبارە هێرشی بۆسەر ئێران نییە و سەرچاوەیەکی نزیک لە سەرۆکی ئەمریکا بە رۆیتەرزی راگەیاندوە، هێشتا بڕیاری کۆتایی سەبارەت بە چۆنیەتی کۆتاییهێنان بە جەنگەکە نەداوە.

لەلایەکی دیکەوە، هەر بەپێی زانیارییەکانی رۆیتەرز، سەرۆکی ئەمریکا پێشوازییەکی ئەرێنی لە داواکاریی هاوپەیمانە ناوچەییەکانی وڵاتەکەی کردووە بۆ ڕێگریکردن لە سەرهەڵدانی جەنگێکی بەرفراوانتر لە ناوچەکەدا

لەو چوارچێوەیەدا، شازادە محەمەد بن سەلمان، شازادەی جێنشینی سعوودیە و رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆک کۆماری تورکیا، لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەکانی دوو هەفتەی رابردوودا داوایان لە ترەمپ کردووە هێرشە سەربازییەکان بۆ سەر ئێران دەست پێنەکاتەوە.

وەک ئەوەی لە راپۆرەکەدا هاتووە؛ لێپرسراوێکی باڵای ئەمریکا و سەرچاوەیەکی دیکە ئاشکرایان کردووە کە ترەمپ لەو پەیوەندییانەدا بۆچوونی هەردوو سەرکردەکەی سەبارەت بە بەردەوامبوونی جەنگ وەرگرتووە، بەڵام هیچ بەڵێنێکی رەسمی سەبارەت بە ئەنجامنەدانی هێرشی نوێ نەداوە.