ئەمڕۆ، رێوڕەسمی ئیمزاکردنی "رێککەوتنامەی مەککە بۆ بەرگریی هاوبەش"ی لەنێوان سعودیە، تورکیا و پاکستان بەڕێوەچوو، رێککەوتنەکە لە چوارچێوەی هەنگاوەکان بۆ بەهێزکردنی هاوکارییە بەرگرییەکان و چەسپاندنی سیستمی بەرپەرچدانەوەی بەکۆمەڵ بە مەبەستی پاڵپشتیکردنی ئاسایش و سەقامگیری لە ئاستی ناوچەکە و جیهاندا.

رێککەوتنەکە لە کۆبوونەوەی محەمەد بن سەلمان شازادەی جێنشینی سعودیە، رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆکی تورکیا و شەهباز شەریف سەرۆک وەزیرانی پاکستان ئیمزاکرا. لە لووتکەکەدا سەرکردەی هەرسێ وڵات تاوتوێی پەیوەندییە بەهێزەکانی نێوانیان و ژمارەیەک پرسی هەرێمی و نێودەوڵەتیی جێی بایەخی هاوبەشیان کرد.

تورکیا و سعودیە و پاکستان راگەیەنراوێکی هاوبەشیان بڵاوکردەوە، ئاماژەیان بەوەکرد، رێککەوتنەکە پشتبەستووە بە پەیوەندییە مێژوویی و برایەتییەکانی نێوان هەرسێ وڵات و بەرژەوەندییە ستراتیژییە هاوبەشەکان ئیمزا کراوە، جەخت لە پەرۆشیی ریازی، ئەنقەرە و ئیسلامئاباد دەکاتەوە بۆ بەهێزکردنی ئاسایشی بەکۆمەڵ و بەشداری لە چەسپاندنی ئاشتی و سەقامگیری لە ناوچەکە و جیهاندا.

لە بەندەکانی "رێککەوتنامەی مەککە بۆ بەرگریی هاوبەش"دا هاتوو، هەر هێرشێکی چەکداری بۆ سەر هەریەک لەم سێ وڵاتە بە هێرش بۆ سەر تەواوی وڵاتانی بەشدار لە رێککەوتنەکە هەژمار دەکرێت؛ ئەوەش لەپێناو بەهێزکردنی پرەنسیپی بەرپەرچدانەوەی بەکۆمەڵ و دووپاتکردنەوەی پابەندیی هاوبەش بەرانبەر هەر هەڕەشەیەک کە رووبەڕووی ئاسایش و سەروەرییان دەبێتەوە.

هاوکات رێککەوتنەکە ئامانجی پەرەپێدانی ئاستەکانی هاوکاریی سەربازی و بەرگری و بەهێزکردنی هەماهەنگییەکانی نێوان هەرسێ وڵاتە، بە ئامانجی بەرزکردنەوەی ئاستی ئامادەیی و تواناکان بۆ رووبەڕووبوونەوەی ئاڵەنگارییە ئەمنییە هاوبەشەکان.

هەر سێ وڵات ئەوەشیان خستەڕوو، ئەم رێککەوتننامەیە لە چوارچێوەی هەوڵەکانی سعودیە، تورکیا و پاکستان دێت بۆ قووڵکردنەوەی هاوبەشی ستراتیژی و چڕکردنەوەی هەماهەنگییە سیاسی و بەرگرییەکان، بەشێوەیەک خزمەت بە بەرژەوەندییە هاوبەشەکان بکات و پاڵپشتیکاری ئاسایشی هەرێمی و نێودەوڵەتی بێت لە سایەی گۆڕانکارییە خێراکاندا.

پۆلیسی سلێمانی دەستگیرکردنی سێ تۆمەتباری لەسەر دۆسیەی خنکانی گەنجێک لە چەمی چەمەکی سەر بە ناحیەی زەلان راگەیاند، و لە ئێستادا بەپێی مادەی 406 لە یاسای سزادانی عیراقی راگیراون.

بەپێی راگەیەندراوێکی بەڕێوەبەرایەتیی پۆلیسی پارێزگای سلێمانی، دوای ئاگادارکردنەوەیان لە روداوی خنکانی هاووڵاتییەک لە کاتی مەلەکردندا لە چەمی چەمەکی سەر بە شارباژێر، دەستبەجێ مەفرەزەکانی بنکەی پۆلیسی زەلان، بەشی پۆلیسی شارباژێر و تیمەکانی بەڵگەی تاوان گەیشتنە شوێنی روداوەکە.

ئاماژەی بەوەشکردووە، دوای ئەنجامدانی رێکارە یاساییەکان و پشکنین بۆ تەرمی هاووڵاتییە خنکاوەکە، بە بڕیاری دادوەر سێ تۆمەتبار دەستگیرکران.

پۆلیسی سلێمانی راشیگەیاند، لە ئێستادا ھەر سێ تۆمەتبارەکە بە بڕیاری دادوەر و بەپێی مادەی 406 لە یاسای سزادانی عیراقی راگیراون و لێکۆڵینەوەکان لەگەڵیاندا بەردەوامە.

کەشناسیی هەرێم ئاشکرایدەکات، ئەمڕۆ و سبەینێ ئاسمان ساماڵ دەبێت و پلەکانی گەرما وەک خۆیان دەمێننەوە، کە بەرزترینیان لە گەرمیان 46 پلە و نزمترینیان لە حاجی ئۆمەران 32 پلەی سیلیزی دەبێت.

بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کەشناسی و بوومەلەرزەزانیی هەرێم، کەشوهەوای 48 سەعاتی داهاتووی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، ئەمڕۆ ئاسمان ساماڵ دەبێت لەگەڵ پەیدابوونی هەندێک پەڵە هەور، خێرایی با لەسەرخۆ بۆ مامناوەند دەبێت.

ئاماژەی بەوەشکرد، سبەینێ ئاسمان بە گشتی ساماڵ دەبێت، پلەکانی گەرماش نزیک دەبنەوە لە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ.

بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی:

هەولێر: 43 پلەی سیلیزی

پیرمام: 38 پلەی سیلیزی

سلێمانی: 40 پلەی سیلیزی

هەڵەبجە:43 پلەی سیلیزی

چەمچەماڵ: 42 پلەی سیلیزی

دهۆک: 41 پلەی سیلیزی

زاخۆ: 42 پلەی سیلیزی

ئاکرێ:42 پلەی سیلیزی

گەرمیان:46 پلەی سیلیزی

حاجی ئۆمەران:32 پلەی سیلیزی

ماڵپەری شەفافیەت بۆ چاودێری و رێكخستنی داهاتە نانەوتییەكانی سلێمانی و هەڵەبجە و هەردوو ئیدارەی راپەڕین و گەرمیان داهاتی ئەم هەفتەیەی بڵاوکردەوە کە زیاتر لە حەوت ملیار دینارە.

ئەمڕۆ هەینی، ماڵپەری شەفافیەت بڵاویکردەوە، داهاتی یەک هەفتەی سلێمانی لە رۆژی(1ـی 8ـی 2026 بۆ 7ـی 8ـی 2026) داهاتی نانەوتی، لە سلێمانی و هەڵەبجە و هەردوو ئیدارەی راپەڕین و گەرمیان، حەوت ملیار و 567 ملیۆن و 216 هەزار دینار بووە.

ئاشکراشیکرد،  لەو داهاتە لە  69%ی بەشێوەی نەختینەیە و 31%ی داهاتەكە بەشێوەی چەكە و بەراورد بە هەفتەی رابردوو داهات کەمی کردوە.

هەر بەپێی داتاکانی شەفافیەت، داهاتی مانگی رابردوو، 63 ملیار و 270 ملیۆن دینار بووە.

جێگەی ئاماژەیە، پڕۆژەی شەفافییەت لە داهات و خەرجی، لەسەر راسپاردەی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیرانی هەرێم دامەزرا، ئێستا رۆژانە لە رێگەی ئەو ماڵپەڕەوە دەتوانیت سەرجەم داهاتە نانەوتییەکانی هەردوو پارێزگای سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارە سەربەخۆکانی راپەڕین و گەرمیان بزانیت.

وەزارەتی بەرگریی روسیا ئاشکرایدەکات، هێزەکانیان لە باشور و رۆژهەڵاتی ناوچەی ئۆدێسا لە دەریای رەش سێ کەشتیی بارهەڵگریان تێکشکاندووە کە چەک و تەقەمەنییان بۆ هێزەکانی کیێڤ دەگواستەوە.

وەزارەتی بەرگریی روسیا رایگەیاند، هێزەکانیان لە دەریای رەش هێرشیان کردووەتەسەر سێ کەشتیی بارهەڵگر کە کەرەستە و کەلوپەلی سەربازییان بۆ هێزەکانی ئۆکراین دەگواستەوە.

بەپێی راگەیەنراوێکی وەزارەتی بەرگریی روسیا، لە درێژەی بەئامانجگرتنی هێڵەکانی پشتیوانیی سوپای ئۆکراین، هێزە ئاسمانی و دەریاییەکانی وڵاتەکەیان توانپوویانە لە باشور و رۆژهەڵاتی ناوچەی ئۆدێسا، سێ کەشتیی بارهەڵگری سەربازی لە کاربخەن کە چەک و تەقەمەنییان بۆ هێزەکانی ئۆکراین دەگواستەوە.

ئەم پێشھاتە لە کاتێکدایە، روسیا هێرشەکانی بۆ سەر ناوەندە لۆجیستییەکان و کۆگاکانی دروستکردنی فڕۆکەی بێفڕۆکەوان لە کیێڤ و دەوروبەری چڕتر کردووەتەوە، بەمەبەستی پەکخستنی توانا سەربازییەکانی ئۆکراین لە دەریای رەشدا.